Tam Altın Fiyatı
Tam altının — kuyumcu dilinde "tek" ya da "ziynet" — yeni ve eski fiyatı canlı akıyor.
| Birim | Alış | Satış | Değişim | Önceki Kapanış | Düşük | Yüksek |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tam Altın (Yeni) | 44.324 | 44.596 | +0,86% | 44.215 | 44.253 | 45.564 |
| Tam Altın (Eski) | 43.614 | 43.959 | +0,86% | 43.584 | 43.621 | 44.914 |
Tam altın nedir, kaç gram?
Tam altın 7,00 gram ağırlığında, 22 ayar bir ziynet sikkesidir; içinde yaklaşık 6,40 gram saf altın bulunur. Çeyreğin dört katı, yarımın iki katı ağırlıktadır ve adını da buradan alır: çeyrek dörtte bir, yarım yarısı, tam ise bütünüdür. Kuyumcu tezgâhında "tek" olarak da anılır. Düğün ve nişan takılarında en çok tercih edilen büyük sikkelerden biridir. Ağırlığı standarttır; farklı bir gramaj görürseniz ürünün standart dışı olduğunu ya da başka bir sikke türüyle karıştırıldığını düşünün.
Tam altın ile Cumhuriyet altını aynı şey mi?
Hayır ve bu ikisi piyasada en sık karıştırılan ürünlerdir. Tam altın (ziynet) 7,00 gramdır. Cumhuriyet altını (Ata lira) 7,216 gramdır ve üzerinde Atatürk portresi bulunur. Aradaki ağırlık farkı yaklaşık %3'tür ve fiyat farkı da bu orana yakın seyreder; Cumhuriyet altını daha ağır olduğu için her zaman biraz daha pahalıdır. Bir kalite ya da ayar farkı yoktur, yalnızca gramaj farkıdır. Hediye alırken hangisini istediğinizi net söyleyin, yoksa kasada beklemediğiniz bir fiyat farkıyla karşılaşabilirsiniz.
Ziynet ne demek?
Ziynet, Arapça kökenli bir kelime olup süs, takı anlamına gelir. Piyasada "ziynet altını" denince takı amaçlı basılmış, üzerinde genellikle süsleme bulunan sikkeler kastedilir. Tam altın bu grubun en yaygın üyesidir. Ziynet sikkeleri Darphane basımı da olabilir, özel kuyumcu basımı da; ikisi de aynı ayar ve gramajdadır ama Darphane basımının tanınırlığı ve ikinci el likiditesi daha yüksektir. Özel basımlarda üreticinin damgasının bilinen bir marka olması önemlidir.
Yeni ve eski basım farkı
1980 sonrası basımlar "yeni", öncesi "eski" sayılır. Ayar ve gramaj aynıdır; fark aşınmadadır. Eski sikkeler yıllarca elden ele dolaştığı için kenar tırtılları ve kabartmaları yıpranmış olabilir; bu gram kaybı demektir ve kuyumcu geri alırken tartıp fiyattan düşer. Tabloda iki satırı yan yana görüyorsunuz, farkı kendiniz ölçebilirsiniz. Yatırım amaçlı alımda eski basım maliyet avantajı sağlar; hediye edilecekse yeni basımın görünümü daha temiz olduğu için tercih edilir.
Fiyatı neye göre oluşuyor?
İçindeki saf altının değeri artı işçilik payı. Saf altın miktarı sabittir (yaklaşık 6,40 gram), dolayısıyla has altın fiyatı yükseldiğinde tam altın da yükselir. Kaba bir kontrol için gram altın fiyatını 6,40 ile çarpın; çıkan sayı ham altın değeridir ve tablodaki satış fiyatıyla arasındaki fark işçilik payını gösterir. Bu pay sabit değildir: düğün sezonunda ve bayram öncesinde talep arttığında satıcılar primi yükseltir. Prim açıkken sikke almak, altının yanında işçiliği de pahalıya satın almak demektir.
Düğün takısı olarak tam altın
Türkiye'de düğün takısında tam altın, çeyrek ve Cumhuriyet altınıyla birlikte en çok takılan üç üründen biridir. Tek parçada çeyreğin dört katı değer taşıdığı için "ağır hediye" sayılır ve yakın akraba tarafından takılması alışılmıştır. Takı olarak verildiğinde genellikle kurdeleli ve iğneli hazırlanır; kuyumcular bu hazırlığı çok küçük bir bedelle ya da ücretsiz yapar. Çok sayıda alacaksanız önceden haber verin, özellikle yaz aylarında her dükkânda anlık yüksek stok bulunmayabilir.
Alırken nelere bakmalı?
Sikkenin üzerindeki kabartmaların keskinliği ve kenar tırtıllarının düzgünlüğü aşınma seviyesini gösterir; dökümle üretilmiş sahtelerde detaylar yumuşak ve bulanık kalır. Ağırlık kritik bir göstergedir: 7,00 gramdan belirgin biçimde sapan bir sikkeden şüphelenin. Ambalajın yırtılmamış olması ikinci elde küçük de olsa fark yaratır. Faturayı isteyin. Mıknatısa yapışan ürün kesinlikle altın değildir; yapışmaması ise tek başına gerçek olduğunu kanıtlamaz. Şüphe hâlinde kuyumcuya ayar cihazıyla ölçtürmek birkaç dakika sürer ve ürüne zarar vermez.
Alış satış makası
Satış, kuyumcunun size verdiği fiyat; alış ise sizden geri alırken ödediği fiyat. Aradaki fark, ürünü aldığınız anda kaybettiğiniz tutardır. Sikkelerde bu makas gram altına göre geniştir, çünkü işçilik geri alımda tam ödenmez. Tam altında makas, tanınırlığı yüksek olduğu için görece dar kalır. Kısa vadede alıp satmayı düşünüyorsanız bakmanız gereken sayı fiyat değil bu makastır; uzun vadede tutacaksanız önemi zamanla erir.
Tam altın mı dört çeyrek mi?
Ağırlık olarak dört çeyrek 7,00 gram eder ve bir tam altına denk gelir. Fiyatları ise birebir aynı olmaz: basım işçiliği ağırlıkla aynı oranda artmadığı için tek büyük sikke genellikle gram başına biraz daha ucuza gelir. Buna karşılık dört çeyrek size bölünebilirlik verir — acil nakit ihtiyacında yalnızca ihtiyacınız kadarını satarsınız. Karar şuna bağlı: acil nakde çevirme ihtimaliniz yüksekse çeyrekte kalın, düşükse tam altına geçip gram başına maliyeti düşürün.
Saklama ve bakım
Sikkeleri birbirine sürtünmeyecek şekilde, kendi kapsülünde ya da ayrı poşetlerde saklayın; sürtünme mikro çizik açar ve yıllar içinde ölçülebilir gram kaybına yol açar. Nemden uzak tutun — altın paslanmaz ama alaşımdaki bakır nemli ortamda yüzeyde renk değişimi yapabilir. Düğünde takılan ve iğnelenen sikkeleri uzun vadede saklayacaksanız iğneyi söküp kapsüle geri koymak yüzeyi korur. Evde ateşe dayanıklı kasa, büyük tutarlar için banka kiralık kasası makul çözümlerdir.
Vergi ve belge
Yatırım amaçlı sikke altınlar Türkiye'de KDV'den istisna kapsamında değerlendirilir; işlenmiş takıda ise işçilik bedeli üzerinden KDV doğar. Mevzuat değişebilir ve ürünün formuna göre farklı sonuçlar doğurabilir. Yüksek tutarlı alımlarda faturayı ve ürün tanımını satıcıyla önceden netleştirin. Fatura yalnızca vergi açısından değil, ürünün ayarını belgelemek ve ileride satarken işinizi kolaylaştırmak açısından da gereklidir.
Ne zaman almalı?
Fiyatın dibini yakalamaya çalışmak profesyonellerin bile başaramadığı bir iştir. Düzenli birikim yapanlar için işe yarayan yöntem maliyet ortalamasıdır: her ay sabit bir tutarı, fiyat ne olursa olsun altına ayırmak. Tam altın özelinde ikinci bir kriter daha var: sikke primi. Prim kapalıyken, yani fiyat ham altın değerine yakınken almak avantajlıdır. Tek seferde büyük giriş yapacaksanız en azından gün içi aralığa bakıp günün tepe noktasından almamaya çalışın.
Tam altın ve gram başına maliyet
Sikkelerde gram başına işçilik payı ürün büyüdükçe düşer. Tam altın bu sıralamada ortanın üzerindedir: çeyrek ve yarımdan daha ekonomiktir, gremse ve beşliden daha pahalıdır. Pratik kontrol yöntemi şudur: her ürünün satış fiyatını içindeki saf altın gramına bölün ve çıkan sayıları karşılaştırın. En düşük sayıyı veren ürün o gün gram başına en ucuz olandır. Bu karşılaştırma günden güne değişir çünkü sikke primleri ayrı ayrı hareket eder; düğün sezonunda küçük sikkelerin primi daha çok açılır ve büyük sikke göreli olarak avantajlı hâle gelir.
Tam altın ve enflasyon
Uzun vadede Türkiye'de altın hem uluslararası fiyat artışından hem kur hareketinden beslendi; TL bazında getirisi çoğu dönemde enflasyonun üzerinde kaldı. Bu geçmişe ait bir gözlemdir, gelecek için taahhüt değildir. Altın faiz getirmez, temettü ödemez, kira üretmez; kazancı yalnızca fiyat farkından gelir. Mevduat faizinin yüksek olduğu dönemlerde göreli olarak geride kalabilir. Ayrıca her giriş çıkışta alış satış makası kadar maliyet doğar; sık işlem yapan biri fiyat artsa bile zararda kalabilir.
Portföyde ne kadar altın?
Bu kişisel bir karardır ve tek bir doğru cevabı yoktur, ama yaygın bir yaklaşım birikimin bir bölümünü altında tutup gerisini farklı araçlara dağıtmaktır. Altının işlevi getiri maksimize etmek değil, diğer varlıklar değer kaybederken dengeyi korumaktır. Tamamını altına yatırmak, faiz ve temettü gibi düzenli gelir kaynaklarından tamamen vazgeçmek demektir. Fiziki altında ayrıca saklama riski ve maliyeti vardır. Tam altın gibi büyük sikkeler, bu dağılımın uzun vadeli ve dokunulmayacak kısmı için uygundur.
Satarken nelere dikkat etmeli?
Ürünü tartıya koydurun ve gramı öğrenin; aşınma varsa fiyattan düşülecek miktarı önceden bilirsiniz. Ambalajı ve varsa faturayı yanınızda götürün. Birkaç kuyumcudan fiyat alın — geri alım marjı dükkândan dükkâna değişir ve serbest piyasa referansı elinizdeyken teklifin makul olup olmadığını anlayabilirsiniz. Büyük tutarlarda sarrafa gitmek genellikle daha iyi fiyat getirir. Aceleniz yoksa sikke priminin daraldığı bir dönemi beklemek yerine, priminin açık olduğu dönemde satmak size avantaj sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
- Tam altın kaç gram?
- Tam altın 7,00 gramdır ve 22 ayardır; içinde yaklaşık 6,40 gram saf altın bulunur.
- Tam altın ziynet altını mıdır?
- Evet, kuyumcular tam altını "ziynet" ya da "tek" olarak da adlandırır. Aynı üründür.
- Tam altın ile Cumhuriyet altını farkı ne?
- Tam altın 7,00 gram, Cumhuriyet altını 7,216 gramdır. Cumhuriyet altını daha ağır olduğu için biraz daha pahalıdır.
- Kaç çeyrek bir tam altın eder?
- Ağırlık olarak dört çeyrek bir tam altına denktir. Fiyatları işçilik payları farklı olduğu için birebir aynı olmaz.
- Tam altın kaç ayar?
- 22 ayardır, yani yaklaşık %91,6 saf altın içerir. Milyem olarak 916 diye ifade edilir.
- Eski tam altın mı yeni mi?
- Ayar ve gramaj aynıdır. Eski basımda aşınma nedeniyle gram kaybı olabileceği için genellikle biraz düşük fiyatlanır.
- Tam altın bozdurmak kolay mı?
- Evet, tanınırlığı yüksektir; her kuyumcu alır ve alıcı bulmakta zorlanmazsınız.